دین، فرهنگ و فناوری اطلاعات

حمد و سپاس خدای رحمان که توفیق خود را بدرقه راهمان ساخت تا با بهره مندی از علوم جدید و به خدمت گرفتن فن آوری اطلاعات، در مسیر ترویج معارف حقّه اسلامی خدمت گذار صاحبان اندیشه باشیم و با انتشار ره آورد مطالعات و تحقیقات رایانه ای در گستره علوم آل محمد صلی الله علیه و آله ، به کاروان دانش پژوهانِ دین باور یاری رسانیم و با معرفی ابزارهای نوین پژوهشی و اطلاع رسانی به منظور بازتاب انوار هدایت بخش قرآن و عترت علیهم السلام حرکتی تازه و بدیع را از سرگیریم.

  • نویسنده: سردبیر - محمد مهدی نمازی

اشاره

دائرة المعارف قرآن هلند، سال گذشته در شهر «لیدن» منتشر شد و به خاطر نویسندگان مشهوری که با آن همکاری کرده بودند، به سرعت در محافل علمی قرآن شهرت و اعتبار یافت. یکی از مقالات جالب توجه این دائرة المعارف، مقاله Computer and the Quran است که به بررسی تأثیر نسخه های الکترونیکی قرآن بر چگونگی استفاده و فهم این کتاب آسمانی پرداخته است. نویسنده پس از معرفی اجمالی اطلاعات عرضه شده بر روی لوح های فشرده و سایت های اینترنتی، به بررسی فواید و کارکردهای آنها می پردازد. خلاصه این مقاله تقدیم می شود.

  • نویسنده: هربرت برگ /دائرة المعارف قرآن هلند؛ مترجم: حسن شکراللهی

ناشران الکترونیکی هنوز جایگاه روشنی ندارند

گفتگو با حجة الاسلام سعید سالاریان مدیر مؤسسه خدمات کامپیوتری نور

اشاره

«نشر الکترونیک» به عنوان پدیده ای جدید در حوزه انتشارات رو به فزونی است. نشر مکتوب که تا اواخر هزاره دوم محملی برای نشر علم و دانش بود، اینک در آستانه هزاره سوم جای خود را به نشر رقومی (دیجیتالی) یا الکترونیک می سپارد. اگر چه اصطلاح نشر الکترونیک در گستره علم و دانش فراگیر شده است، اما هنوز مفهوم واقعی آن برای برخی مبهم و ناشناخته است. فرصتی به دست آمد که با یکی از دست اندرکاران این حوزه گفت و گویی انجام دهیم تا برای شفاف ساختن مفاهیم این پدیده جدید از اندوخته های علمی‌شان بهره مند شویم. جناب حجة الاسلام سالاریان، مدیر مؤسسه خدمات کامپیوتری نور و نماینده مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در مجمع ناشران الکترونیک، به سؤالات ما در این زمینه پاسخ گفتند. نظر خوانندگان عزیز را به این گفت و گو جلب می کنیم.

از جمله افتخارات تمدّن اسلامی، تکیه فراوان آن بر کتاب، علم اندوزی و مفاهیم وابسته و متعلّق به آنهاست. کتاب نه تنها خود معجزه این آیین تلقی می شود، بلکه بر استفاده از آن، حتّی در معانی به ظاهر نامتعارف، اصرار شده است. «قلم» به عنوان ابزار تولید کتاب، و «ما یَسطُرُون» به عنوان تجلّی معانی و مفاهیم مندرج در کتاب تا اوج قابلیت سوگند خوردن ارتقاء می یابد و اوج الوهیت خداوند با تعلیم با قلم تصویر می شود که خود تأکید بر کتاب است، و «علم» به مثابه منشأ شکل گیری کتاب و منتهای فراگیری از کتاب، در چهارمین مرتبه از فراوانی (750 بار) در قرآن کریم، پس از کلمات کلیدی پربسامدی چون الله (2800 بار)، ربّ (950 بار) و ایمان (755 بار)(1) قرار می گیرد.

احادیث و روایات فراوانی درباره اهمیت و ارزش کتاب و نوشتن و خواندن در متون و منابع موجود است. در بخش پر ثمر تاریخ اسلام، بزرگترین دانشمندان جهانی پرورش یافتند، کتاب ها نوشتند، شاگردها پروردند، و تا رأس هرم اندیشمندان زمان صعود کردند(2)، و بسیاری از عالمان دوران را ریزه خوار خوان معرفت خویش ساختند. مساجد با حلقه های درس و بحث خود با کتابخانه ها چنان در هم تنید(3) که بیشتر به مجامع و محافل علمی و محلّ تعاطی اندیشه ها می مانست. گویی که سجده عالمانه و برخاسته از آگاهی نسبت به عظمت خداوند در چنین مکان هایی زیبنده تر و سزاوارتر می نمود. سلاطین، حکّام و وزیران با تأسیس کتابخانه، برای خود فخر می آفریدند، که اندیشه زمان آن را فخر می شمرد و فرمانروایان پیوسته بر آن بوده اند که حمایت اندیشه عصر را به سوی خود بخوانند.

  • نویسنده: دکتر عباس حرّی

هنوز در ابتدای راهیم ...

رضا آسیابانی جانشین مدیر عامل مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی

اشاره

متن حاضر بخش های مهمی از سخنان آقای رضا آسیابانی از مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی است که در تاریخ 1381/9/26 در کنفرانس جنبی دومین نمایشگاه مراکز علمی پژوهشی حوزه علمیه قم تحت عنوان «پژوهش رایانه ای علوم اسلامی» بیان گردیده است. این سخنرانی به لحاظ اهمیت و برخورداری از نکات جالب و درخور توجّه، به نظر خوانندگان عزیز می رسد.

بازی های کامپیوتری کودکان، در برزخ جذابیّت و محتوا

گفت و گو با حجة الاسلام محمد حسن راستگو

اشاره

گوهر پاک و فطرت آسمانی کودک و نوجوان، بدون پرداختن و پروراندن سالم، در معرض تباهی است. چنانکه انبوه بازی های کامپیوتری خارجی با محتوایی نامطلوب، و بازی های داخلی با کیفیتی ضعیف، بازار را پر کرده است و با القائی روان شناختی، مستقیم و غیر مستقیم، دل پاک او را تهدید می کند. شناخت کارشناسانه ساختار و چگونگی تأثیر گذاری این بازی های نوین کودکانه ما را در بهره وری صحیح از آنها یاری می رساند. از این رو، برآن شدیم تا مصاحبه ای با مسؤول مرکز تربیت مربی کودکان و نوجوانان دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، حجّة الاسلام محمد حسن راستگو، درباره بازی های کامپیوتری و بایدها و نبایدهای آن داشته باشیم تا با انعکاس نظرات کارشناسانه ایشان گامی در راستای بهبود کمی و کیفی این صنعت برداریم.

عباراتی مانند: آموزش الکترونیک(1)، آموزش از راه دور، آموزش مَجازی و دانشگاه مَجازی در سال های اخیر رواج بسیاری یافته است. اگر چه در حال حاضر در کشورهای جهان و از جمله در ایران، مدارک دانشگاهی فقط با شرکت در جلسات درس اعطاء می شود، امّا با شروع فنّاوری های جدید ارتباطات و رشد و گسترش آن، مفهوم آموزش الکترونیکی به عنوان روشی برای تحصیل در کنار و یا در برابر سیستم سنّتی و کلاسیک، در حال مطرح شدن است.

از این رو، با توجه به گسترش بهره مندی از رایانه و اینترنت در جامعه، خاصّه در حوزه های علوم دینی، و نیز مزایای استفاده از روش های نوین برای آموزش علاقه مندان علوم و معارف اسلامی که حضور در کلاس های سنّتی حوزه های علمیه برایشان میسر نمی باشد، بر آن شدیم تا مفاهیمی را که در بالا بدان اشاره شد، توضیح دهیم و به پیشینه آموزش از راه دور و انواع آن، مزایا و معایب، دورنما و چالش هایی که روبروی این نوع آموزش یا دانشگاه مجازی قرار دارد، بپردازیم و افزون بر این، به آموزش علوم اسلامی در بسترهای الکترونیکی نیز به صورت مختصر اشاره کنیم.

  • نویسنده: محسن جعفری

● مقدمه

تصویب قوانین و مقررات کیفری، لازمه ایجاد امنیّت و فراهم آورنده شرایط توسعه هر حوزه تکنولوژیکی محسوب می‌شود، و حوزه ICT نیز از این قاعده مستثنی نیست. اما برای تهیه قانونی مناسب که حقوق و تکالیف دست اندرکاران این حوزه را تعیین کند، ایجاد زبان مشترک میان حقوقدانان و متخصصین ICT و نگاه قانونگذار به موضوعات مختلف از زاویه دید متخصّصین و کاربران آن حوزه، ضرورتی انکارناپذیر است. نکته‌ای که متأسفانه به نظر می­‌رسد در تهیه قانون جدید جرایم رایانه‌ای مغفول مانده است. این نوشتار کوتاه، با نگاهی میان­‌رشته‌ای به قانون جدیدالتصویب جرایم رایانه‌ای، می‌کوشد بر اساس دیدگاه یاد شده، برخی ایرادات مبنایی این قانون را یادآور شده و به طرح چند پرسش در همین رابطه بسنده کند.

معتقدم که بی بی سی بنگاه سخن‌پراکنی پیر استعمار همواره اخباری را بیان می‌کند تا ضربات از قبل طراحی شده و خودخواسته‌ای به جمهوری اسلامی ایران وارد کند که ربطی حقیقی به خبر ندارد بلکه در صدد القای مطالب منفی در ذهن مخاطبان ایرانی است. این امر ممکن است در یک خبر و دو خبر مورد توجه مخاطب قرار گیرد ولی وقتی اخبار مشابه مکرر و  متنوع می‌گردد مخاطب ناخواسته به اخبار پنهان و دروغینی که نوعاً در دل اخبار ظاهری بیان شده، نهفته است ایمان پیدا می‌‌کند و سپس ذهنش در اختیار این بنگاه قرار گرفته و به اخبار ظاهری نیز ایمان خواهد آورد. این مطلب را بیشتر برای دوستانی نوشته‌ام که به گوش کردن اخبار این بنگاه مقیدند.

در ذیل به تحلیل یکی از این اخبار می‌پردازم. اخبار بی بی سی به رنگ قهوه ای و نوشته‌های تحلیلی به رنگ مشکی آمده است.

  • نویسنده: دکتر حمید شهریاری مدیر مسئول فصلنامه ره آورد نور

اشاره

همایش «نهضت تولید علم و نظریه پردازی در معارف قرآنی» در شهریور ماه سال جاری با حضور اساتید برجسته و دانش آموختگان رشته علوم قرآن و حدیث در دانشگاه اصول الدین قم و در محضر علامه عسکری برگزار شد.

در این همایش، اساتید علوم قرآنی دانشگاه های کشور همچون دکتر معارف، دکتر نجارزادگان، دکتر تقی پور، دکتر عابدی و حجة الاسلام و المسلمین ایازی حضور داشتند و هر یک از نگاه خویش به بررسی بسترها و چالش های نظریه پردازی در زمینه معارف قرآنی پرداختند. آنچه در پی می آید خلاصه ای از نظرات اساتید محترم است که با هم می خوانیم:

آیا زمان انتخابات نزدیک است؟ آیا کریسمس در راه است، روز ولنتاین چطور؟ درباره فیلم و یا آهنگ پرفروش هفته چیزی شنیده اید؟ کسی می‌خواهد با شما بیشتر آشنا شود؟... تمام این موضوعات براحتی به دامی فریبنده تبدیل می شوند تا کاربران اینترنت را به بازکردن پیغام ها، نامه ها و لینک های مخرب تحریک کنند و اصولاً برای خرابکاران اهمّیّتی ندارد که در حمله بعدی تعداد کاربران فریب خورده و یا احتمال تخریب کاهش یابد، آنها در نهایت آرامش و به سادگی، تنها آدرس های گیرنده را افزایش می دهند. همین!

چکیده

آموزش از راه دور یک نظام نوین آموزشی است که کشورهای مختلف بنا به مقتضیات محلی، فرهنگی و اجتماعی خود در رشته‌ها و سطوح مختلف از آن بهره‌مند شده‌اند، این نوع آموزش شالوده ای از کاربرد تکنولوژی، ارتباطات، مفاهیم روانشناختی، حرفه ای و آکادمیک بر اساس معیارها واستاندارد های معمول است که بنا به اهداف، نیازها و واقعیّت های موجود جوامع شکل خاصّی به خود می‌گیرد آموزش به کمک فنّاوری های نوین در مدّت زمان کوتاهی که از زمان پیدایش آن می گذرد توانسته شیوه های آموزشی را در سطح بسیار گسترده دگرگون کند. در این مقاله موارد وراه کارهای ذیل مورد بحث و گفتگو قرار گرفته است:

1- مقدمه. 2 - تاسیس و توسعه آموزش مجازی. 3- نقش فنّاوری اطّلاعات و ارتباطات در یادگیری. 4- تعاریف فنّاوری اطّلاعات، اینترنت، شبکه، وب، آموزش مجازی. 5- طراحی آموزشی در محیط های مجازی و مزایای مهم آموزش الکترونیکی. 6- کلاسهای مجازی سیستم های آموزشی هم زمان و غیر همزمان و نیازمندیهای آن ها. 7- بستر ارتباطی، اطاق تدریس،کلاس اطاق دانشجویان، امنیّت، چالش های یک کلاس مجازی، مشکلات برگزاری امتحانات از طریق اینترنت، کارنامه مجازی، کاربرد کارنامه مجازی، اجزاء یک دانشگاه مجازی، تأثیر آموزش مجازی بر تفکر انتقادی، مقاطع و انواع آموزش مجازی (الکترونیکی) از لحاظ کاربران و مخاطبان (آموزش عالی، کمک آموزشی، آموزش عمومی)، کتابخانه های مجازی، کنفرانس های مجازی، کیفیّت آموزش مبتنی بر اینترنت، کاربرد واقعیّّت مجازی در آموزش، سیستم های آموزش مجازی و نتیجه گیری.

  • نویسنده: داود محمد امینی، عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور محلات، مهر ماه 1387؛ این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
صفحه1 از24
شما اينجا هستيد:خانه فهرست موضوعی دین، فرهنگ و فناوری اطلاعات