فصلنامه شماره 62

سال هفدهم/ پیاپی 79 / بهار 1397

از جمله مسائلی که امروزه در جامعه ما بسیار مورد بحث و نظر است، موضوع استفاده از تلگرام است. تلگرام، یک پیام رسان خارجی است که از آن سوی مرزهای کشور، هدایت و سامان دهی می شود. بدیهی است، کنترل و نظارت کامل بر آن نیز از حیطه اختیار ما خارج است و در عمل، مشکلات خُرد و کلان بسیاری را برای کشور ایران پدید آورده و به همین جهت، مسئولان و دلسوزان نظام جمهوری اسلامی، ناگریز از تصمیم گیری جدی در این باره شدند. بهترین تشبیهی که درباره این پیام رسان می توان بیان نمود، «گوساله سامری» است.

  • نویسنده: مدیر مسئول فصلنامه - دکتر حمید شهریاری

آیین رونمایی از پایگاه جامع الأحادیث با حضور علماء، اساتید، طلاب و پژوهشگران حوزوی و دانشگاهی در مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)، برگزار شد. در این مراسم که با حضور آیت الله سید احمد خاتمی، آیت الله سعیدی و همچنین نمایندگان بیوت مراجع معظم تقلید برگزار شد، علاوه بر رونمایی از پایگاه ارزشمند جامع الأحادیث، از دو نرم افزار حدیثی معجم موضوعی بحار الأنوار 2 و معجم موضوعی کتب اربعه نیز رونمایی شد.

در ابتدای این مراسم، حجت الاسلام و المسلمین محمدحسین بهرامی، مدیر گروه علوم حدیث مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، در معرفی پایگاه جامع الأحادیث اظهار داشت: از ویژگی های مهم پایگاه جامع الأحادیث، این است که فهرست غیرتکراری از میان احادیث، قابل دسترسی است و به راحتی گروه بندی شده است. در این باره بیش از 230 هزار حدیث غیرتکراری داریم.

دوره های پژوهش در تاریخ تشیع تا عصر فناوری

سخنرانی آیت الله محمد خاتمی، عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری در مراسم رونمایی از پایگاه جامع الأحادیث و دو نرم افزار معجم موضوعی کتب اربعه و معجم موضوعی بحار الأنوار 2

«بسم الله الرحمن الرحیم. الحمد لله و الصلاة و السلام علی رسول الله نبینا محمّد(ص) و علی آله آل الله و اللعن علی اعدائهم اعداء الله الی یوم لقائنا لله و مولانا ابی الحسن علی بن موسی الرضا(ع): «و ان الناس لو عرفوا محاسن کلامنا لتبعونا.»

مجلس حاضر، بسیار فاخر است و در حقیقت، مجلسِ نخبگان حوزه علمیه است. تولیت معظم آستان مقدس حضرت معصومه(س)، تولیت گرامی و بزرگ مسجد جمکران هم زینت‌بخش این مجلس‌اند. خصوصیّت محفل علمائی، این است که همه اهل فضل‌اند و اطاله سخن در آن، خلاف بلاغت است. یک بار حضرت آیت الله العظمی مکارم به من می‌گفت: خطیب واقعی، آقای فلسفی است؛ چون می‌فهمد که در هر مجلسی، چه مقدار صحبت کند؛ برای مثال، مجلس فاتحه باید کوتاه صحبت کرد و جای صحبت یک ساعته نیست؛ به همین جهت، آقای فلسفی در چنین مراسمی، حدود بیست دقیقه صحبت می‌کرد و سخنانش را طول نمی داد.

با توجه به نکاتی که عرض کردم، در این مجلس فاخر، با اجازه اعاظم و حاضران، سیری در دوره‌های پژوهش در تاریخ تشیع دارم و هدفم این است که ارزش کار شما عزیزان در این مرکز طیّ سی سال، یعنی تقریباً از سال 1368 تاکنون که به ثمر رسیده، آشکار شود و تأکید کنم که کار بسیار باعظمت و بزرگی انجام شده است.

دغدغه های فرهنگی و اجتماعی در فضای مجازی

گفتگو با حجت الاسلام والمسلمین محمد کهوند، معاون پژوهش مرکز تحقیقات فضای مجازی انقلاب اسلامی

» فضای مجازی در ایران را چگونه ارزیابی می کنید؟

◊ بنده معتقد هستم که فضای مجازی در ایران، بیمارگونه متولد شده است و الآن هم بیمار زندگی می کند و این بیماری را به کسی که با او سر و کار دارد، سرایت می دهد. این، وضعیت موجود فضای مجازی در ایران است. چه از جهت تعریف فضای مجازی، چه از جهت نگاه به این فضا و آسیب ها و راهکارهای آن، چه از جهت مسائل موضوعات دینی مورد ابتلاء جامعه، چه از جهت تکلیف افراد حزب الهی در این فضا و نیز چه از جهت شیوه مقابله ما با آسیب های این فضا، فضای مجازی، یک فضای غبارآلود و ناشناخته و بیمار است.

» تعریف شما از فضای مجازی چیست؟

  • نویسنده: به کوشش: حمید کرمی

به گزارش نورسافت، هم زمان با برگزاری سی و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، آیین رونمایی از نرم افزار مجموعه آثار استاد شهید مطهری (نسخه جدید) با حضور دکتر علی مطهری، نائب رئیس مجلس شورای اسلامی و فرزند ارشد شهید مطهری، در غرفه مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)، برگزار شد.

در ابتدای این مراسم، حجت الاسلام و المسلمین خوانساری، معاون بازرگانی و خدمات فرهنگی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)، ضمن خوشامدگویی به دکتر علی مطهری و میهمانان حاضر در مراسم، افزودند: با توجه به نقش بالایی که آثار شهید مرتضی مطهری(رحمه الله) در شکل گیری و تدوام انقلاب اسلامی داشته است، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، خدمت به آثار این شهید بزرگوار را بر خود واجب می دانست که با همکاری های صورت گرفته بین این مرکز و مؤسسه صدرا، طی ده سال، دو نسخه نرم افزار از آثار شهید مطهری تولید شده است.

اشاره

فضای مجازی، پدیده ‎ای مهم و تأثیرگذار در عصر جدید است که در کنار تهدیدهایی که دارد، فرصت های مناسبی را برای رشد و پیشرفت انسان در ابعاد مختلف زندگی‏‌اش فراهم کرده است. یکی از این فرصت ها، زمینه‎های مرتبط با فعالیت های اقتصادی است. در این مقاله، ضمن اشاره به حیثیت های مختلف فضای مجازی از حیث سخت افزار، نرم افزار، محتوا و ویژگی های فراهم آمده در آن، نقش و جایگاه هر یک از این حیثیت ها در ارتباط با تولید ملّی و حمایت از کالای ایرانی مورد بررسی قرار گرفته و در پایان، راهکارهایی برای تحقق موضوع حمایت از کالای ایرانی و تولید ملی ارائه شده است.

  • نویسنده: احمد اکبری* این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

به گزارش پایگاه مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نورسافت)، به همّت این مرکز، نرم افزار مربوط به آثار تولید شده در همایش بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی تولید و عرضه گردید.

بر اساس این گزارش، این نرم افزار که با همکاری دبیرخانه کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی تولید شده، ارائه دهنده متن کتاب های منتشر شده توسط این همایش بین المللی، به زبان فارسی، عربی، انگلیسی و اردو در محور شیعه و علوم اسلامی می‌باشد.

تفسیر و علوم قرآنی، عقاید و کلام، اصحاب، اهل بیت(علیهم السلام)، علوم حدیث، اخلاق، منطق و فلسفه، فرهنگ و تمدن، اصول فقه، فقه اسلامی، فقه مقارن، اخلاق، تاریخ، طبّ و پزشکی، جغرافیا، نجوم، علوم ادبی، علماء اسلامی، بانوان دانشمند شیعی، علوم مدیریت و اقتصاد و سیاست، از جمله موضوعات ارائه شده در نرم افزار کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی است که در هر موضوع، مقالات ارزنده ای ارائه شده است.

معرفی پایگاه نسخ خطی شیعه در علوم اسلامی

وابسته به همایش بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی

اشاره

میراث گرانبهای نسخه های خطی اسلامی به عنوان یکی از نمونه های اثبات کننده مرجعیت علمی اهل بیت (علیهم السلام) در جهان اسلام و دلیلی بر تبیین نقش اساسی اهل بیت و پیروان آنها، به خصوص دانشمندان و علماء شیعه در پیدایش و گسترش علوم و شکوفایی تمدن اسلامی است و با توجه به ضرورت اطلاع رسانی در عرصه جهانی به عنوان یکی از منابع مهم دانش برای استفاده پژوهشگران علوم اسلامی است که بنا به تشخیص مرجعیّت شیعه و هم زمان با برگزاری همایش بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی و با همکاری مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)، اقدام به راه اندازی پایگاه نسخ خطی آن نمود. در ادامه، به گزارشی توصیفی از این پایگاه خواهیم پرداخت.

  • نویسنده: حسین احمدی تنکابنی* این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

اشاره

مدرنیته ای که ارمغان نگاه مادّی صرف به انسان و جهان است، بشر امروز، به ویژه غربیان را با بحران های روانی گوناگون مواجه کرده است. نگاه نقدی دانشمندان غربی به فنّاوری زدگی و ماشینی شدن زندگی، و نیز ایجاد کلینیک های معنادرمانی برای رفع معضلات ناشی از زندگی مادّی انگارانه صرف در میان غربیان، روی آوردن مردم به ادیان شرق مانند ذن و بودیسم، راه‌اندازی مکاتب عرفانی و معنویّت های ساختگی، همگی از نشانه های بحرانی است که دامن گیر انسان غربی است. در چنین وضعیّتی، معرّفی اسلام به مثابه دین آسمانی که برای سعادت انسان برنامه ای مدوّن دارد، پذیرش بیشتری خواهد داشت. فضای مجازی با توجّه به سرعت انتقال اطّلاعات، و محدود نبودن به مکان و زمان و قابلیّت‏های گوناگون دیگر، ابزاری مناسب در معرّفی اسلام خواهد بود. در این مقاله، نقش فضای مجازی در معرّفی اسلام به جوامع غرب بررسی خواهد شد.

  • نویسنده: مصطفی علیمرادی* این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

پایگاه کتابخانه دیجیتال نور، در مسیر رشد

گفت و گو با سید مصطفی طباطبایی مدیر گروه کتابخانه های دیجیتال

» لطفاً خودتان را برای خوانندگان معرفی بفرمایید.

◊ بسم الله الرحمن الرحیم. بنده سید مصطفی طباطبایی هستم و نزدیک بیست سال است که در حوزه علمیه مشغول به تحصیلم. نُه سال است که در مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی کار می کنم و تقریباً از اوایل ورودم به مرکز، در بخش تحقیق و توسعه در فضای دیجیتال و بعداً برای کتابخانه های دیجیتال کار کردم و الآن هم مدیر گروه کتابخانه های دیجیتال مرکز نور هستم.

» پایگاه کتابخانه دیجیتال نور، چه پیشینه ای را پشت سر گذاشته است؟

  • نویسنده: به کوشش: علی نعیم الدین خانی

اشاره

مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی(نور)، از مراکز پیشتار در عرصه خدمت رسانی و ارائه امکانات لازم در حوزه پژوهش فنّاورانه است؛ از جمله این خدمات، بانک های اطّلاعات حوزوی و طرح ویژه همراهان نور است که به همّت اداره کل عرضه معاونت بازرگانی و خدمات فرهنگی مرکز نور سامان یافته است. در ذیل، به معرفی این دو خدمت که نقش تعیین کننده در جهت بهبودی و توسعه امر تحقیق دارد، می پردازیم.

  • نویسنده: محمد قربانی*

درآمد

در این مقاله، برخی مسائل پیرامون علم اطّلاعات (IS) یا کتابداری و علم اطّلاع رسانی (LIS)، به عنوان یک رشته دانشگاهی مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. هدف اصلی این است که تعدادی از أبعاد یا سطوح به هم وابسته را بررسی کنیم. شاید این مباحث، بدیهی به نظر برسند؛ ولی ما درصدد هستیم این مباحث را مطرح کنیم تا ضرورتشان را برای ملاحظات سیستماتیک مورد بحث قرار بدهیم. هر سطحی از بحث، در یک بخش جداگانه بررسی می شود:

  1.  آیا LIS یک رشته دانشگاهی است؟
  2. نام های مختلفی که به این رشته اطلاق شده، چه چیزهایی هستند و چگونه آنها مفاهیم اساسی رشته را منعکس می کنند؟
  3. هدف LIS چیست؟ ما در تلاش هستیم به چه چیزی برسیم؟
  4. مفاهیم هسته و کلیدی IS چه هستند؟
  5. مهم ترین فرانظریه ها و سنّت های پژوهشی در LIS چه چیزهایی هستند؟
  • نویسنده: یورلند؛ مترجم: نیره خداداد شهری* این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شما اينجا هستيد:خانه فصلنامه شماره 62