اشاره

نسخه های خطی، میراث گران بهای علمی و فرهنگی تمدن بشری است. با توجه به نیازهای عصر ارتباطات و اطلاعات، لازم است که اين دسته از منابع به درستی حفاظت شوند و برای استفاده بهتر، متناسب با فناوری و استانداردهای دیجیتال سازی، در شبکه جهانی وب ارائه شوند. در این نوشتار، ضمن تعریف نسخه خطی و بیان فهرست نویسی و استانداردهای پایگاه کتابخانه دیجیتال نسخ خطی، به معرفی مهم ترین کتابخانه های دارای نسخ خطی و فهرست های منتشر شده آنان و همچنین، مهم ترین بانک های اطلاعاتی و پایگاه های کتابخانه دیجیتال نسخ خطی به همراه بیان مزایا و اشکالات آنها پرداخته شده است. در پایان نیز طرح پایگاه جامع نسخ خطی و بخش های اصلی آن، به عنوان بهترین راهکار تجمیع اطلاعات و فهارس نسخ خطی برای ایجاد بزرگ ترین بانک اطاعات نسخه های خطی اسلامی، پیشنهاد شده است.

منتشرشده در فصلنامه شماره 59

چکیده

پایگاه های کتابخانه دیجیتال، یکی از پُرمخاطب ترین پایگاه های وب است که به ویژه برای طلاب، دانشجویان و پژوهشگران بسیار سودمند خواهد بود. بر این اساس، نیاز به عرضه منابع در قالب این کتابخانه ها و افزودن به قابلیت ها و امکانات این دست پایگاه ها بیشتر احساس می شود. نهادهای وابسته به حوزه نیز با توجه به این مهم، همواره از نخستین ایجادکنندگان کتابخانه های دیجیتال در اینترنت بوده، طلاب و دانشجویان بسیاری از آن بهره می برند. رونق روزافزون استفاده از فضای مجازی در امر پژوهش و نیاز پژوهشگران به منابع دیجیتال از یک سو، و تأکید مقام معظم رهبری بر لزوم استفاده از فضای مجازی از سوی دیگر، توجه دوباره به این گونه از پایگاه ها در نشر معارف اسلامی به سراسر دنیا را ضروری می نماید.

در این مقاله، کوشش می شود کتابخانه های دیجیتال حوزوی معرفی گردیده، از حیث برخورداری از استانداردهای کتابخانه های دیجیتال بررسی شوند.

منتشرشده در فصلنامه شماره 57

اشاره

امروزه، فضای مجازی، جزء تفکیک ناپذیر زندگی بشر شده و تقریباً تمام شئونات زندگی به صورت مستقیم و غیرمستقیم با این فضا درگیر شده است. مقوله های مرتبط با باورهای دینی، از جمله اوّلین و پراهمیت ترین موضوعات پرداخته شده در فضای مجازی است. شناخت بسترهای فضای مجازی در کاربردی نمودن مسئله معرفی اسلام، اهمیت ویژه ای دارد و این اهمیت، با انتشار نامه های مقام معظم رهبری خطاب به جوانان غرب، از برجستگی بیشتری برخوردار شده است. مسلماً بسترهای مجازی موجود با توجه به تلاش سازماندهی شده امپراتوری رسانه ای غرب برای سانسور نامه مقام معظم رهبری، فضایی بسیار مناسب برای رساندن این پیام و دعوت از جوانان غرب برای مطالعه در این نامه ها و اندیشیدن به پرسش های مطرح شده در آن و تلاش برای یافتن جواب صحیح می باشد.

منتشرشده در فصلنامه شماره 54

چکیده

ایجاد کتابخانه های رقمی، مبتنی بر انجام فرایندهایی است که بر پایه برخی معیارها و استاندارها صورت می گیرد. مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)، هم به شکل برخط و هم به شکل برون خط، کتابخانه های رقمی گوناگونی ایجاد کرده است. در این مقاله، به بررسی روندهای ایجاد کتابخانه رقمی در مرکز و مقایسه آن با ساختار استاندارد آن، پرداخته خواهد شد.

منتشرشده در فصلنامه شماره 51
سه شنبه, 26 اسفند 1382 ساعت 14:34

برترین کتاب های الکترونیکی ایران

اشاره

تحول و دگرگونی، از مهم ترین ویژگی های زمان ماست و کتاب، این بزرگ ترین دستاورد فرهنگ بشری نیز از این امر مستثنا نمانده و کتاب الکترونیکی شکل جدید و دگرگون شده آن به شمار می رود.

از تولید اوّلین نسخه های کتاب الکترونیکی در کشور ما بیش از پانزده سال می گذرد و در طی این سال ها، تحول و تکامل فنّاوری اطلاعات در این مقوله نیز با پیشرفت فراوانی روبه رو بوده است.

امروزه کتاب الکترونیکی در حیات علمی اغلب دانش پژوهان و فرهیختگان این مروز و بوم راه یافته است و دیگر کمتر اندیشمندی را می توان یافت که در حوزه کار خویش از این دستاورد بزرگ بهره نجوید.

کتاب سال جمهوری اسلامی ایران بیست و یکمین دوره خود را پشت سر می گذارد و سالیانی چند است که ضرورت معرفی کتاب سال در بخش نشر الکترونیک توسط صاحب نظران و کارشناسان فرهنگ کشور مطرح شده است. شکر و سپاس خدای منّان را که همزمان با بیست و پنجمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران، نخستین دوره معرفی کتاب الکترونیکی سال انجام می پذیرد.

در ذیل، گزارش مختصری از فعالیت هایی که به منظور معرفی کتاب الکترونیکی سال جمهوری اسلامی ایران انجام پذیرفته است، به آگاهی می رسد.

منتشرشده در فصلنامه شماره 05

به همّت معاونت پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چهارمین نشست تخصصی مدیران و کارشناسان با عنوان «کتابخانه دیجیتال و نقش آن در تحقیقات علوم انسانی و علوم دینی» در روز پنجشنبه، پنجم آذر ماه، برگزار شد.

سخنران این نشست علمی، مهندس صنیعی بود که طی سخنانی به بیان ضرورت ایجاد کتابخانه دیجیتال پرداخت و گفت: «تاکنون مقالات بسیاری در مورد روان شناسی، جامعه شناسی و ادبیات در کشور داشته ایم؛ ولی در زمینه علوم مذهبی و ایدئولوژی، در طول بیست سال گذشته در نشریات ISI ، فقط یک مقاله به چاپ رساندیم و این واقعاً یک شوک است».

منتشرشده در فصلنامه شماره 08
دوشنبه, 30 آذر 1383 ساعت 14:49

کتابخانه دیجیتالی مرجع علوم اسلامی

امروزه با گسترش روزافزون علم و به وجود آمدن نشر الکترونیکی و افزایش بی رویه شبکه های اطلاعاتی، کتابخانه ها نیز مفهوم جدیدی می یابند و به زودی کتابخانه های دیجیتالی (Digital library) و به دنبال آن، کتابخانه های مجازی Virtual) library)جای کتابخانه های سنتی را خواهند گرفت.

در ضمن شرایطی، به گفته پژوهشگران: «مهم ترین وظیفه کتابدار، ایجاد تعادل بین اطلاعات چاپی و دیجیتالی خواهد بود»(1).

کتابخانه های اسلامی به عنوان ابزاری در خدمت علم و فنّاوری و معارف اسلامی، باید پابه پای چنین پیشرفت هایی حرکت کنند.

منتشرشده در فصلنامه شماره 08

اشاره

بی شک، در هر حرکت پویا و هدفمند، نقد و پالایش، رکنی اساسی به شمار می آید و بیشترین خدمت را در کارآمدسازی آن حرکت انجام می دهد. همچنین شکی نیست که پژوهشگران دینی از نرم افزارهای علوم اسلامی بهره های فراوان و چشمگیری برده اند؛ ولی آنچه در این میان قابل انکار نیست، کاستی هایی است که در این برنامه ها مشاهده می شود. هدف از نگارش چنین مقالاتی ضمن بیان نقاط قوت و برتری این نرم افزارها، یادآوری این کاستی ها به تولید کنندگان این محصولات است. باشد که با ارزیابی دقیق تر، شاهد پدید آمدن نتایج ارزشمندی در این حوزه باشیم.

نرم افزارهای «معجم فقهی» و «معجم عقایدی» دو محصول از «مرکز معجم فقهی» است. اگرچه این مرکز محصولات دیگری را هم ارائه کرده، ولی این دو برنامه، به دلیل ویژگی های خاص خود، در میان محصولات این مرکز بیشتر خودنمایی می کند. در این مقاله، طی دو بخش به بررسی و نقد این دو برنامه می پردازیم.

منتشرشده در فصلنامه شماره 10

اشاره

کتابخانه دیجیتالی نور، گامی نو درعرصه نشر آثار دینی، علمی و فرهنگی به شمار می رود. این امکان کارآمد و جدید، فضای مناسبی را برای انتشار رایانه ای آثار نویسندگان، مترجمان، صاحبان قلم و اندیشه، مراکز و مؤسسات و نیز ناشران عزیز فراهم آورده است.

طرح کتابخانه دیجیتالی نور که از سوی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی به اجرا در می آید، شامل ویژگی های متنوعی است که در سرعت بخشی به امر اطلاع رسانی و کاهش وقت و هزینه بسار اثر بخش می باشد.

به دلیل اهمیت این امکان نوین و تأثیر آن در پردازش و توسعه بهینه اطلاعات، گفتگویی را با آقای مجتبی سقائی، معاون فنی این مرکز ترتیب دادیم تا اطلاعات بیشتری را در این باره در اختیار خوانندگان عزیز قرار دهیم.

منتشرشده در فصلنامه شماره 11
چهارشنبه, 30 آذر 1384 ساعت 15:28

کتابخانه دیجیتالی نسخ خطی

چکیده

نسخه های خطی، میراث به جای مانده از تلاش های علمی، هنری و فرهنگی گذشتگان این مرز و بوم به شمار می روند که به عنوان منابع دست اول تحقیق همواره مورد توجه پژوهشگران بوده و هست. از این جهت، استفاده از ابزار نوین پژوهش برای هر چه بیشتر کاربردی کردن این منابع، از مهمات جامعه اطلاعاتی امروز است.

نوشتار حاضر ضمن معرفی این ابزار نوین و مزایای به کارگیری آن، به شناساندن برخی نمونه های قبلی از کتابخانه های دیجیتال نسخ خطی در دنیا پرداخته است.

منتشرشده در فصلنامه شماره 12
صفحه1 از4
شما اينجا هستيد:خانه نمایش موارد بر اساس برچسب: کتابخانه دیجیتالی